Psychisch – emotioneel – fysiek – sociaal

Waarom vier pijlers, en waarom juist deze?

Matrescentie is geen klein onderwerp.
Het raakt vrijwel elk domein van het leven van een vrouw.

Je kunt deze overgang op eindeloos veel manieren benaderen en die gelaagdheid is er ook.
Maar juist omdat zoveel vrouwen, professionals en omgevingen nu pas voor het eerst met de term Matrescentie in aanraking komen, kiezen wij bij This is the Village bewust voor vier basispijlers:

psychisch – emotioneel – fysiek – sociaal

Deze pijlers maken matrescentie meteen voelbaar, begrijpelijk en toepasbaar.
Ze nodigen uit tot herkenning en nieuwsgierigheid, zonder dat het overweldigend wordt.
Ze geven taal aan een transitie die nu vaak onzichtbaar blijft, en daardoor te snel wordt teruggebracht tot individuele veerkracht of “het hoort erbij”.

Voor ons vormen deze vier pijlers het fundament.

Een fundament dat helpt:

• moeders om te begrijpen wat er in henzelf gebeurt
• professionals om beter te duiden, te normaliseren en te begeleiden
• de omgeving, partners, werkgevers, zorg en beleid, om te zien wat deze overgang vraagt

Vanuit deze basis kunnen we later de verdieping in richting onder andere zingeving, seksualiteit, spiritualiteit, werk en bredere maatschappelijke structuren.

Dit 4-luik verkent die basis. We starten bij deel 1.

Deel 1 van 4 — De psychische pijler

Wanneer moeders zeggen:

“Ik herken mezelf niet meer.”

Gaat het zelden alleen over emoties.
Vaak gaat het over het hoofd.

Denken voelt anders.
Concentratie is kwetsbaarder.
Vergeten gebeurt sneller.
Beslissingen kosten meer energie.
Twijfels en schuldgevoelens liggen dichter aan de oppervlakte.

Het psychische domein

Het psychische domein van Matrescentie gaat over de innerlijke processen die meebewegen met het moederschap: denken, verwerken, betekenis geven en je mentaal oriënteren in een nieuwe werkelijkheid.

Een brein dat zich herschikt

Tijdens zwangerschap en het vroege moederschap ondergaat het brein een fundamentele reorganisatie, ook wel maternale neuroplasticiteit genoemd (waarover mee in de basistraining).

Het brein verschuift de focus naar:

• veiligheid
• nabijheid
• het lezen van signalen
• voortdurende alertheid

Deze herschikking vraagt enorme cognitieve capaciteit.
Dat heeft gevolgen voor hoe een vrouw functioneert — zeker in een maatschappij die verwacht dat zij “gewoon weer meedraait”.

Niet omdat ze iets kwijt is.
Maar omdat haar aandacht ergens anders nodig is.

Slaaptekort binnen een prestatiemaatschappij

Gefragmenteerde slaap beïnvloedt direct geheugen, concentratie en stemming.
Maar de impact wordt groter wanneer daar maatschappelijke verwachtingen bovenop komen: werkdruk, korte hersteltermijnen, doorgaan alsof er niets wezenlijks is veranderd.

Wat psychisch zwaar voelt, is niet alleen biologisch

Het ontstaat ook binnen de context waarin een vrouw moeder wordt.

Een brein dat zich afstemt op zorg, nabijheid en alertheid leeft in een wereld die inzet op snelheid, productiviteit en voortdurende beschikbaarheid.
Wanneer deze twee werkelijkheden niet op elkaar aansluiten, ontstaat spanning.

Wat psychisch zwaar voelt, is dus geen losstaand innerlijk proces. Het is een reactie op een context die weinig ruimte kent voor vertraging, heroriëntatie en transitie.

Mentale belasting als collectief vraagstuk

De mentale belasting die veel moeders dragen, is geen persoonlijk gebrek aan overzicht of grenzen.
Het is een logisch gevolg van hoe zorg, verantwoordelijkheid en planning in onze samenleving zijn georganiseerd.

Vaak onzichtbaar.
Vaak onderschat.
Vaak vanzelfsprekend bij vrouwen neergelegd.

Identiteit in beweging

Psychisch bevindt een vrouw zich in een tussenfase:
oude rollen passen niet meer helemaal, nieuwe zijn nog in wording.

Onze systemen kennen hier weinig ruimte voor.
Juist dát maakt deze fase zo intens.

Wat je hierboven terugleest

Er gebeurt veel in het hoofd van de moeder. Heel veel.
Maar wanneer we dat los zien van de omgeving, systemen en verwachtingen waarin zij moeder wordt, doen we haar tekort.

Wat intern plaatsvindt, vraagt om externe afstemming.
Niet om nóg meer draagkracht van haar kant.

In het volgende deel van dit 4-luik zoomen we in op het emotionele aspect van Matrescentie.

Kun je niet wachten om je verder te verdiepen?
De Basistraining Matrescentie voor professionals staat voor je klaar.

Meer lezen? Binnenkort vind je hier artikelen over identiteit, lichaam, werk, trauma, seksualiteit, cultuur en nog veel meer. Of schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang nieuwe artikelen direct in je inbox. 

Liefs, Marieke 

Oprichter This is the Village